Cotognata recept van oma: het recept van de Siciliaanse cotognata dat ik van mijn grootmoeder heb geleerd, die overigens uit Trentino kwam. Een “harde jam” van kweeappels, heerlijk, qua smaak vergelijkbaar met de kweeappelconfituur, maar anders in consistentie en een recept dat deel uitmaakt van de traditionele Siciliaanse keuken. Mijn grootmoeder kwam inderdaad uit Trentino, maar doordat ze met een Siciliaan trouwde had ze onze traditionele recepten geleerd en cotognata was een van de herfstige zoetigheden die ze het vaakst maakte, samen met de kweeappeljam. Omdat ze in haar tuin een kweeappelboom (of kweepeerboom, ik herinner het me niet precies) had, waren deze vruchten in november altijd beschikbaar en maakte zij voor ons de beroemde kweeappelgelei, ook bekend als cotognata. Maar weten jullie wat een kweeappel is? Rijk aan heilzame eigenschappen voor onze gezondheid, de kweeappel of kweepeer (de naam varieert naargelang de vorm van de vruchten) is een vrucht die het hart en de darmen ondersteunt, het cholesterol in toom houdt en obstipatie bestrijdt. Bekend sinds de oudheid, is het tegenwoordig bijna een vergeten vrucht, met een zure smaak en een harde textuur, praktisch ongeschikt om rauw te eten, maar zeker geweldig wanneer gecookt en gebruikt voor het bereiden van allerlei zoete en hartige gerechten. Vandaag wil ik samen met jullie cotognata bereiden, hetzelfde geurende en onfeilbare recept van mijn grootmoeder, een typisch dessert uit veel gebieden van Italië, makkelijk te maken, smakelijk en zeer voedzaam; samen met de rame di Napoli, de ossa di morto en de nzudde vormen ze het rijke aanbod van herfstgebak en behoren ze vooral tot de dolci dei morti, die verbonden zijn met de Siciliaanse traditie van Allerheiligen.
Eenvoudig en oud gebak: de cotognata werd gevormd in speciale terracottavormpjes die ook werden gebruikt voor mostarda van most of van cactusvijgen en werden als geschenken gegeven aan familie, vrienden en vooral aan de kinderen van november tot aan Kerst. Dit omdat de grote hoeveelheid pectine ervoor zorgt dat hij na enige rust stevig en compact wordt.
Tegenwoordig wordt cotognata zelden commercieel aangeboden en je vindt het alleen bij enkele gerenommeerde banketbakkers soms als klein dessert, misschien geglazuurd met chocolade, wij gaan echter het echte Siciliaanse cotognata-recept maken en het in de traditionele vormpjes gieten zoals vroeger.
Klaar om naar de keuken te rennen? Kom op, ons recept wacht op ons, maar voordat jullie de pannen aanzetten wil ik jullie eraan herinneren dat als je op de hoogte wilt blijven van nieuwe recepten je mijn pagina kunt volgen op Facebook en mijn profiel op Instagram.
Kijk ook:
- Moeilijkheidsgraad: Makkelijk
- Kosten: Zeer goedkoop
- Bereidingstijd: 20 Minuten
- Kooktijd: 3 Uren
- Porties: 20 (ongeveer 1,600 kg)
- Keuken: Italiaans
Ingrediënten voor cotognata
- 1.200 kg kweeappels (of iets meer)
- 800 g Suiker
- 1 theelepel Gemalen kaneel
- 2 Kruidnagels (gemalen)
- 1 Citroen (sappig)
Gereedschap
- Kookpan
- Voedselmolen
- Kookplaat
- Houten lepel
Hoe je cotognata maakt
Was de kweeappels goed en verwijder het donzige laagje. Snijd ze in vieren en verwijder de zaadjes en het klokhuis; de schil moet blijven, want die bevat pectine die nodig is om ze te laten opstijven.
Snijd de kweeappels in blokjes, doe ze in een pan en voeg water tot halverwege toe en het sap van een (sappige) citroen. Laat koken totdat het water is verdampt en de kweeappels uit elkaar gevallen zijn.
Passeer de gekookte kweeappels door een zeef om de puree te verkrijgen en weeg deze.
Voeg iets minder suiker toe dan het gewicht van de puree; ik gebruikte 800 g voor ongeveer 1 kg puree. Voeg gemalen kaneel en twee gemalen kruidnagels toe, in poedervorm of fijngestampt.
Laat op zeer laag vuur ongeveer 2 uur en 30 minuten koken; tegen het einde moet je zeer, zeer vaak roeren om te voorkomen dat het aanbrandt.
Wanneer de cotognata klaar is, zie je dat de bovenkant iets donkerder wordt en dat de suiker de neiging heeft te kristalliseren; de consistentie van het mengsel verandert van mat naar bijna doorschijnend. Bij het roeren laat het zich los van de pan en juist moeilijk van de houten lepel.
Voeg nog een eetlepel citroensap toe, laat nog een paar minuten doorkoken en zet het vuur uit.
Op dit punt kun je je vormpjes vullen; ik gebruik traditionele terracottavormpjes, maar je kunt ook bevochtigde of ingevette borden gebruiken of een ingevette/bevochtigde bakvorm.
Als de cotognata goed gaar is, zal hij binnen een paar uur opstijven en kun je hem uit de vorm halen zodra hij is afgekoeld.
Als de bereiding te kort is geweest, zal de cotognata langer nodig hebben om stevig te worden, soms zelfs dagen; in dat geval kun je niets anders doen dan wachten tot hij uitdroogt.
Eenmaal uit de vorm, laat de cotognata op een rooster aan de lucht drogen; hij moet verder uitdrogen en hoe droger hij wordt hoe meer een witte laag van gekristalliseerde suiker op het oppervlak ontstaat.
Het drogen is essentieel als je het product voor de wintermaanden wilt bewaren; het is niet noodzakelijk als je het direct wilt opeten.
Bewaar de droge cotognata op een koele en droge plaats; hij zal verder verharden maar blijft heerlijk.
Als je op de hoogte wilt blijven van mijn recepten, volg me ook op:
Pinterest; Twitter, YouTube en TikTok.
Vanaf hier kun je terugkeren naar de HOOFDPAGINA en de nieuwe recepten ontdekken!

