Panforte van Siena het recept van grootmoeder van het Toscaanse kerstgebak, perfect om onze tafels te verrijken samen met alle andere kerstlekkernijen, zoals panettone, Pandoro, Pandolce, zelfgemaakte zachte witte nougat, Zelten en nog veel meer van Noord tot Zuid! De panforte, net als de Ricciarelli van Siena, is een een  kerstgebak met zeer oude oorsprong en men schat dat de uitvinding al terug kan gaan tot het jaar duizend, toen het Pan Pepato werd genoemd. Laag zoet brood, gemaakt met amandelen, gekonfijt fruit, suiker en honing en verrijkt met kruiden, wordt vervolgens gebakken in de oven op een hostievellucht . De
voorloper van de Panforte heette dus Panpepato, die op zijn beurt afstamt van het nog oudere Senese dessert dat “pan mielato” werd genoemd: bloem, water en honing en fruit, dat in de zomer beschimmeld kon raken en zuur werd, dus “Fortis”.
De bereiding van de panforte was vroeger toevertrouwd aan de Gilde van Artsen en Apotheken van Siena en was uitsluitend bestemd voor de adel, de rijken en het geestelijkestaat omdat het, naast sinaasappel-, citroen- en meloenschillen, ook amandelen en zeer dure specerijen voor die tijd bevatte.
Lang werd dit gebak, vanwege zijn voedingswaarden, beschouwd als zeer energierijk en men vertelt dat in 1260, tijdens de slag bij Montaperti tussen Siena en Florence, de slecht gevoede Florentijnen werden verslagen door de Sienesen die zich hadden versterkt met een grote hoeveelheid panpepato. De energieke eigenschappen van dit gebak waren dus de belangrijkste motor van hun overwinning.
In 1879 bezocht koningin Margherita de stad Siena en ter gelegenheid hiervan bereidde een apotheker een panforte bedekt met poedersuiker in plaats van zwarte peper; zo werd de Panforte Margherita geboren, veel delicater dan de traditionele versie die tot dan toe ongewijzigd was gebleven.

Maar laat ik de geschiedenis even terzijde zetten en terugkeren naar nu: deze zomer waren we op vakantie in Toscane en een van de stops was precies de stad Siena — konden we niet massaal Panforte van Nannini proeven?
Natuurlijk niet! Dus hoewel het duur was en we in juli waren, hebben we het geproefd en het beviel ons zo goed dat we dachten dat het thuis maken en het delen van het recept met jullie erg interessant zou zijn.
Zo had ik de moed om een oudere dame op straat te stoppen en haar het recept te vragen; ze was erg vriendelijk en behulpzaam, maar kon me geen precieze hoeveelheid geven, ook omdat elke familie voor dit traditionele dessert haar eigen versie heeft. Ze gaf me wel richtlijnen die, eenmaal thuis verdiept, leidden tot het maken van een eenvoudige panforte vol aroma’s, kruiden en geuren. Wat de aroma’s betreft: als je echt precies wilt zijn, kun je online de kant-en-klare mix kopen.
Benieuwd? Volg me naar de keuken, je zult zien hoe eenvoudig en heerlijk het is, maar eerst herinner ik je eraan dat als je op de hoogte wilt blijven van al mijn recepten, je mijn Facebook-pagina (hier) en mijn Instagram-profiel (hier) kunt volgen.
Hou je van kerstrecepten? Kijk ook eens naar: