Er zijn taarten die niet alleen gegeten worden: ze nemen je bij de hand en brengen je ergens anders heen. De pastel de nata is daar één van. Alleen al het aanzicht — die gouden spiraal van room die op het oppervlak licht gekarteld is, het bladerdeeg dat zich oprolt als een waaier — roept al een verre lokroep op, alsof het een uitnodiging is om de eerste vlucht naar Lissabon te nemen. Dit gebak is immers niet zomaar een recept: het is een stukje stad, een fragment van licht, een geur die zich mengt met de zeewind en de steile straatjes.
Wie in Portugal is geweest weet het: je proeft een pastel de nata niet zomaar, je beleeft hem. Je bijt erin staande aan de toonbank van een piepkleine banketbakkerij, terwijl buiten de gele trams voorbijrijden en de tijd lijkt te vertragen. Je eet hem warm, net uit de oven, met die room die nog trilt en het bladerdeeg dat in duizenden lichte vlokken uiteenvalt. En terwijl je ervan geniet, besef je dat het meer is dan een gebakje: het is een dagelijkse gewoonte, een handeling die Portugezen koesteren met dezelfde naturel als een vriend op straat begroeten.
Toch heeft de pastel de nata ook buiten Lissabon de kracht om al die beelden op te roepen. Hem thuis bereiden is als een raam openen naar een andere plek: terwijl de room indikt en het bladerdeeg kleur krijgt, vult de keuken zich met een geur van reizen, van zee, van zonnige ochtenden. Het is een eenvoudig gebak, maar met een uitgesproken karakter: de zoetheid is nooit overdreven, de room is fluweelzacht maar niet zwaar, het bladerdeeg is bros zonder fragiel te zijn. Elke hap is een perfect evenwicht, alsof iemand de precieze formule vond om de essentie van een heel land in één hap te vangen.
En ja, misschien is het onvermijdelijk: terwijl je ze maakt, krijg je zin om te vertrekken. Om tussen de straten van Belém te wandelen, aan een terrasje plaats te nemen, de Taag te zien glinsteren in de middagzon. Om de ene pastel de nata na de andere te proeven, want in Portugal eet je er niet één, je eet er twee, drie, totdat je degene vindt die “perfect” is, ook al ontdek je dat ze allemaal op hun manier perfect zijn.
Dit recept ontsproot aan dat verlangen: een stukje Portugal thuisbrengen, maar ook laten dat de geur van deze gebakjes je uiteindelijk doet vertrekken. Want de pastel de nata is een vriendelijke uitnodiging: hij zegt “kom me bezoeken”, en terwijl je ervan proeft begin je al te dromen wanneer je dat echt zult doen.

En terwijl we naar Portugal reizen, verrijken we het verhaal over de wereld met heerlijke gerechten. Hier laat ik jullie enkele van mijn favoriete recepten achter.